JAK ODZYSKAĆ KOSZTY DOCHODZENIA NALEŻNOŚCI OD NIERZETELNEGO KONTRAHENTA?

Co zrobić, gdy kontrahent nie uiszcza terminowo zapłaty?

Nie ulega wątpliwości, że podstawowymi zasadami transakcjach handlowych powinny być uczciwość i rzetelność. Niestety, każdy przedsiębiorca na swojej drodze w  biznesie; w pewnym momencie spotyka się z nierzetelnym kontrahentem, który nie płaci za zakupiony produkt lub usługę w terminie. Problemy z płynnością finansową, wynikające z zatorów płatniczych hamują wówczas rozwój biznesu i narażają nas na dodatkowe koszty. Podpowiemy Wam z jakich łatwo dostępnych rozwiązań prawnych możecie skorzystać, żeby zrekompensować sobie niedogodności i straty poniesione w związku z nieterminowym otrzymywaniem płatności.   

Z pomocą w takich sytuacjach przychodzi Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (ustawa z dnia 8.03.2013r., Dz.U. z 2022r. poz. 893), która została wprowadzona do polskiego porządku prawnego właśnie w celu zmotywowania przedsiębiorców do terminowych płatności. Zawiera rozwiązania, które może zastosować wierzyciel (czyli osoba czy spółka uprawniona do otrzymania należności) w przypadku braku dotrzymania przez kontrahenta terminu zapłaty w transakcjach handlowych. Każdy przedsiębiorca powinien pamiętać przede wszystkim o dwóch następujących możliwościach, jakie oferuje mu Ustawa.

Po pierwsze, w przypadku gdy przedsiębiorca, który wykonał swoje zobowiązanie wynikające z transakcji handlowej, nie otrzymał za nie zapłaty w umówionym terminie, przysługują mu od dłużnika tzw. odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. Należą się one wierzycielowi bez żadnego dodatkowego wezwania ani dopełnienia innych formalności. Odsetki te są wyższe niż odsetki ustawowe przewidziane w Kodeksie cywilnym i wynoszą obecnie 14 lub 16% w skali roku, w zależności od rodzaju dłużnika (Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii 1 z dnia 27.06.2022 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych). Naliczenie tego rodzaju odsetek jest zatem opcją zdecydowanie korzystniejszą finansowo dla przedsiębiorcy. Odsetek za opóźnienie można domagać się po upływie terminu płatności, przy czym trzeba pamiętać, że co do zasady, jeżeli termin zapłaty przypada w sobotę, niedzielę lub inny dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dopiero następnego dnia roboczego. Z pomocą w wyliczeniu terminów i wysokości odsetek przychodzą kalkulatory odsetek dostępne online.

Drugim rozwiązaniem motywującym niesfornych kontrahentów do terminowych płatności jest obciążenie ich kosztami odzyskiwania nieterminowo regulowanych należności. Chodzi tu o wszelkie wydatki, jakie ponosi się zazwyczaj w związku z dochodzeniem długu, czyli np. koszty dodatkowej korespondencji, zaangażowania prawnika czy firmy windykacyjnej. Zgodnie z ustawą, przedsiębiorcy przysługuje automatyczna rekompensata tych kosztów od dłużnika w wysokości od 40 do 100 euro, w zależności od wysokości kwoty długu. Rekompensata należna jest już od momentu nabycia uprawnienia do odsetek i nie wymaga od wierzyciela dopełnienia żadnych formalności. Co najważniejsze, nie wymaga się również udowadniania poniesienia kosztów. Nie ma również znaczenia okres opóźnienia w zapłacie należności, możemy domagać się rekompensaty nawet po jednodniowym opóźnieniu w płatności. W przypadku, gdy poniesione przez nas koszty dochodzenia należności przekroczyły wskazane w Ustawie stawki (równowartość od 40 do 100 euro), możemy domagać się zwrotu pełnej poniesionej przez nas kwoty. Wówczas musimy jednak udowodnić wysokość poniesionych kosztów, np. za pomocą faktury wystawionej przez firmę windykacyjną.

Wskazane wyżej świadczenia, czyli odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensata, przysługują od każdej transakcji handlowej. Poprzez pojęcie transakcji handlowej rozumie się umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością. W praktyce przedsiębiorcy często zadają sobie pytanie czy odsetki i kwotę rekompensaty należy liczyć oddzielnie dla każdej umowy czy może dla każdej wystawionej faktury. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem, należy przyjąć zasadę, że jeśli zapłata należności wynika z jednego stosunku prawnego (np. umowy dostawy), to wówczas rekompensata nie może być przyznana odrębnie na podstawie faktur częściowych. Sytuacja będzie jednak wyglądać odmiennie, jeśli strony zawarły umowę ramową lub wyraźnie postanowiły w umowie, że świadczenia będą regulowane częściowo. W przypadku wątpliwości, kierujmy się zasadą, że nie może dochodzić do sztucznego rozdrabniania dochodzonych roszczeń i rekompensat.  

Korzystanie z ww. rozwiązań nie tylko motywuje dłużników do terminowej płatności, ale i pozwala nam zrekompensować potencjalne straty związane z oczekiwaniem na zapłatę. Pamiętajmy jednak, że podstawowym warunkiem skorzystania z nich jest wykonanie obowiązków umownych przez nas samych.  Nie należy też ustawowych uprawnień nadużywać. Aby nie narazić się na zarzut naruszenia prawa, zawsze warto poprzedzić obciążenie kontrahenta odsetkami i rekompensatą wezwaniem do zapłaty i uprzedzeniem o zamiarze skorzystania z tych uprawnień. Rekompensata ustawowa nie może stanowić źródła dochodu firmy, ale motywować do zachowania płynności w rozliczeniach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.